સાત સૂરનો દર્દ નિવારક ડોઝ (Udaan 98)

સાત સૂરનો દર્દ નિવારક ડોઝ

બેઝ ગિટાર. ઍકોસ્ટિક ગિટાર. પર્કશન. સીન્થસાઇઝર. હૉસ્પિટલના એક ઓરડામાં. નર્સ. ડૉક્ટર્સ. આવ-જા કરતા લોકો. ડોકિયાં કરતા જાય.આ શું ખેલ માંડ્યો?હેડ ડૉક્ટરનો નિર્ણય હતો. એમનું હેડ ફરી ગયું. એમ તો કહેવાય નહીં. એકબીજા સામે છાનું હસી લેતા બધા. એક તો ન્યૂરોલૉજી ડિપાર્ટમૅન્ટ. ‘મગજની દવા’.બાયપોલર ડિસૉર્ડર. મલ્ટિપલ પર્સનાલિટી. ભૂલકણાપણું. એ તો હજીય ઠીક. અમુક પેશન્ટ્સ!બાંધી રાખો.બધી જાતના ઉપચાર કરો. ટ્રીટમૅન્ટ અવાર-નવાર બદલો. તોય નોંધપાત્ર ફરક નહીં. એમને આ છોકરડો. વાજાં વગાડીને સાજાં કરશે?ગુસપુસ ફુસફુસ ચાલુ હતી. આટલા વર્ષ અમે ભણ્યા. મહેનત કરી દાક્તર થયા. અમારું ગજું માપ દેખાડી દે. તો આ શું કરશે? એના વાળ વિખરાયેલા. પહેરવેશ વરણાગી. હાવભાવજુઓ. નથી લાગતો અહીંના પેશન્ટ્સ જેવો? બધાએ રોકી રાખેલું હાસ્ય. ઓરડાની બહાર સુધી છવાઇ ગયું. એક જૂનિયર ડૉક્ટરની કમેન્ટ પર બધા હસતા હતા. ‘વૅલ, લેડીઝ ઍન્ડ જેન્ટલમૅન’!

હેડ સ્ટાફ રૂમમાં આવી ગયા. ‘કેમ બધા ચૂપ થઇ ગયા?હસો, હસો. વાત ખરેખર ખુશ થવા જેવી છે. હેડ સાથે પેલો યુવક હતો. આ સંગીત છે. આપણી સાથે કામ કરશે. હવે દરેક કેસ એકવાર સંગીત રીફર કરશે’.‘તો સર, શરૂઆત એકાદક્રિટિકલ કેસથી કરીએ’!એક સીનિયરે ડબકું મૂક્યું. ‘નૉટ અ બૅડ થૉટ’.હેડ ડૉક્ટરે સંમતિ આપી. ‘તો સંગીત, રૅડી ટુ ગો’?‘રૅડી ટુ સ્ટે....સર’! થોડું હસીને સંગીત બોલ્યો.કેવો સ્માર્ટ જવાબ. ઝંકૃતિની આંખો ચમકી ગઇ.દમ છે, આ છોકરામાં. ‘સામે જ છે એનો રૂમ.આપોએક કેસ એને’.હેડ પેલા સિનિયરને કહી બહાર ગયા. સંગીત પણ એના રૂમમાં ગયો. આટલા વખતથી મને કોઇ રૂમ નથી. ને આને પહેલા જ દિવસે?હમણાં એનું સ્ટે ને ગો બધું નીકળી જશે. સીનિયર મનમાં જ બોલ્યો. પછી ઝંકૃતિ સામે જોઇને કીધું. માનુષનો કેસ બ્રીફ કરો એને.પણ સર માનુ.... મેં કીધું એમ કરો. હેડ શું કહીને ગયા, સાંભળ્યું? ક્રિટિકલ કેસ.

માનુષ. ઉંમર ૩૫. રીસર્ચ સાયન્ટિસ્ટ. ઇક્વેશન્સ. કૅલક્યુલેશન્સ. ઑબ્ઝર્વેશન્સ. માનસિક સંતુલન ખોઇ બેઠો. રાતરાતભર લૅબમાં બેસી રહેતો. એકસવારે આખી લૅબ વેરણ-છેરણ. એક પણ સાધન સાજું નહીં. પ્લૅટફૉર્મ નીચે સંતાઇને બેઠેલો. કબાટમાં. બારણું જોરથી પકડી રાખેલું. સાથીદારોએ મહા મુસીબતે બહાર કાઢ્યો. બંને હાથે ઇજાઓ. ચહેરો સૂઝેલો.સાવ સૂકલકડી. પણ ઝનૂન ચઢે ત્યારે. પ્રચંડ તાકાત આવી જાય.એને છૂટો મૂકાય નહીં. ઝંકૃતિ સંગીતને કેસની માહિતી આપતી હતી. ત્યાં બહાર લૉબીમાં હાકોટા પડકારા સંભળાયા. સંગીત જરા સંભાળીને. એને પકડવા દસ જણ ઓછા પડે. પાસે જવું જોખમ છે. જે કરવું હોય તે ડિસ્ટન્સથી કરજો. બૉય્ઝ પરાણે માનુષને તાણી લાવ્યા. બાંધી દીધો સાંકળોથી. આંખો કાઢીને માનુષ બધા સામે જોતો હતો.

બધા થોડીવાર માટે બહાર જશો? પ્લીઝ.... ઝંકૃતિને પણ સંગીતે રીક્વેસ્ટ કરી. આર યુ....? યસ, આઇ ઇન્સિસ્ટ ડૉક્ટર. બધા બહાર ગયા. ઇમર્જન્સી સારવાર. ઇન્જેક્શન્સ. તમામ તૈયારી રાખી.હવે તારાં તબલાં તૂટી જશે સંગીત માસ્તર. સિનિયર મનમાં રાજી થયો. બારણું બંધ કર્યું સંગીતે. બહાર લોકોના જીવ પડીકે બંધાયા. માનુષના સગા સંબંધીઓ પણ હાજર. નવી ટ્રીટમૅન્ટના સમાચાર એમને પણ મળેલા. ડૅડીને શું કરશે? નાની દીકરીએ ઝંકૃતિને પૂછ્યું. હી’લ બી ફાઇન. ટૂંકો જવાબ આપી ઝંકૃતિએતેડી લીધી એને. ખંજરી. મંજીરાના અવાજો સંભળાયા. સૌનું ધ્યાનરૂમ તરફ.ઍકોસ્ટિક ગિટાર. બેઝ ગિટાર. સીન્થસાઇઝર. એક પછી એક ઇનસ્ટ્રુમેન્ટ સંભળાતુંહતું.સુંદર તરજ હતી. હમણાં તોફાન શરૂ. માનુષને તો અવાજના નામથી નફરત.નર્સે ઇન્જેક્શન તૈયાર કર્યું. બૉય દરવાજામાં ડુપ્લિકેટ ચાવી લગાવી તૈયાર. એક જ ચીસ. ને બધો સ્ટાફ અંદર.

એવું કંઇ જ થયું નહીં. મ્યૂઝિક વાગતુંરહ્યું. ધીમે ધીમે બીજા અવાજો બંધ. ખંજરી વાગતીરહી. અને બારણું ખૂલ્યું. સંગીત હતો. તો માનુષ? ઝંકૃતિ માનુષની દીકરી સાથે અંદર દોડી ગઇ. એક સ્ટૂલ પર. સાવ છૂટ્ટો બેઠેલોએ. ચહેરા ઉપર ધીમું સ્મીત. અનબિલિવેબલ.... હૉસ્પિટલના આખા સ્ટાફના ચહેરે એક જ ઍક્સપ્રેશન!ખંજરી માનુષ જ વગાડતો હતો.

દોસ્તો!મ્યૂઝિકોલૉજી. કૉગ્નિટિવ ન્યૂરોસાયન્સની શાખા. મ્યૂઝિક સાયકોલૉજી. મગજના વિવિધ વિભાગો. એમાં અવાજની અલગ અલગ ફ્રિક્વન્સી નોંધાય. એ પ્રમાણે સંગીતના સ્વર ગોઠવાય. કોઇ નવીતરજ બને. સાવ નૉન-રીસૅપ્ટિવ થયેલું મગજ. આ નવી તરજ સ્વીકારે. એક સંપર્ક ઊભો થાય. વ્યક્તિના મગજ સાથે. સંગીત માર્ગ તૈયાર કરે. પેશન્ટનું મગજ રીસ્પૉન્સ આપે. સાથે ઉપચાર ચાલે. પહેલા જેની અસર નહોતી. એ દવાઓ કામ આપે. માત્ર ન્યૂરોલૉજી નહીં. કોઇ પણ દર્દમાં. સાત સૂરોનો એક ડોઝ. પૉઝિટિવ અસર. સારવાર ઝડપી બને. અસાધ્ય લાગતા દર્દનો ઇલાજ. એ જ દવાઓમાં મળે.

બેશક, છે. પદ્ધતિસરના અભ્યાસક્રમો. સંખ્યાબંધ સફળ કેસ સ્ટડીઝપણ મળશે. ૧૮૫૭માં સ્થપાયેલી મુંબઇ યુનિવર્સિટીમાં. ડિપાર્ટમૅન્ટ ઑફ મ્યૂઝિકોલૉજી. ત્યાં એમ. એ. વિથ મ્યૂઝિકોલૉજી કરી શકાય. ભણવા જેવું તો આ છે, દોસ્તો!કરિયર તો આને કહેવાય. જે લોકોની લાઇફ બનાવે, હેંને!

ડૅડી....માનુષની દીકરી ક્યારે દોડીગઇ? ઝંકૃતિને પણ ખબર ન રહી. ડૅડીના ખોળામાં બેસી ગઇ. પિતા પુત્રીનું મિલન. પેલા સીનિયરને પણ વ્હાલું લાગ્યું. સાંકળ, બેડીઓની હવે એને જરૂર નહોતી. હંમેશ માટેબંધાઇ ગયેલો માનુષ. સાત સૂરની મજબૂત પકડમાં. કોઇ બીજું પણ બંધાઇ રહેલું.... સંગીત સાથે!

Viral Mehta